1. Choroby jelit – jakie są?
  2. Jak rozpoznać problemy z jelitami?
  3. Nieswoiste choroby zapalne jelit
  4. Co na gazy jelitowe? Sposoby radzenia sobie z gazami
  5. Leczenie chorób jelit

Choroby jelit to jedne z wielu schorzeń spośród wszystkich, jakie mogą dotyczyć układu pokarmowego. Objawy, jakie na nie wskazują, to przede wszystkim zmiany w konsystencji stolca, nawracające bóle brzucha, nudności i wymioty1. Zaobserwowanie u siebie tego typu dolegliwości powinno skłonić do umówienia wizyty u lekarza i przeprowadzenia diagnostyki. Sprawdź, jak diagnozuje się i leczy choroby jelit.

Choroby jelit – jakie są?

Pierwszą grupą chorób, jaką można wyróżnić, są zaburzenia czynnościowe jelit. Choroby czynnościowe jelit, to m.in.1:

  • zespół jelita drażliwego,
  • zaparcie czynnościowe (ZC),
  • biegunka czynnościowa (BC),
  • wzdęcie czynnościowe (WC)/czynnościowe powiększenie obwodu brzucha (CPOB),
  • nieokreślone zaburzenia czynnościowe jelit,
  • zaparcie wywołane opioidami (ZWO).

Oprócz tego wyróżnia się także nieswoiste choroby zapalne jelit. Należą do nich: choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego oraz nieokreślone zapalenie okrężnicy2.

Jak rozpoznać problemy z jelitami?

Samodzielne rozpoznanie choroby jelit może być trudne, ponieważ każda może przebiegać w inny sposób. Jest jednak pewna grupa objawów, która powinna zaniepokoić. W przypadku ich zaobserwowania należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza.

Choroby jelit – objawy to m.in.1,2:

  • zaburzona perystaltyka jelit,
  • zmiany w konsystencji stolca (zaparcia lub biegunki),
  • bóle brzucha,
  • nudności,
  • wymioty.

Czynnościowe choroby jelit

Na czynnościową chorobę jelit wskazują takie objawy jak1:

  • ból brzucha,
  • wzdęcia (subiektywne odczucie lub widocznie powiększony obwód brzucha),
  • zaburzenia rytmu wypróżnień,
  • zaparcia,
  • biegunka.

Aby można było postawić diagnozę, choroba musi mieć charakter zapalny, czyli musi występować powyżej 6 miesięcy, w dodatku objawy muszą dokuczać przez minimum 3 ostatnie miesiące. Kolejną cechą konieczną do rozpoznania jest częstotliwość występowania objawów więcej niż 1 raz na tydzień1.

Nieswoiste choroby zapalne jelit

Choroby zapalne jelit są kolejną grupą schorzeń, które dają podobne objawy. Objawy sugerujące nieswoistą chorobę zapalną jelit to m.in.2:

  • przewlekła, nawracająca biegunka, często z domieszką krwi,
  • nawracające bóle brzucha,
  • nudności,
  • utrata masy ciała,
  • niedokrwistość,
  • niewyjaśnione ogólne objawy choroby zapalnej (np. stan podgorączkowy i gorączka).

U pacjentów z nieswoistą chorobą zapalną jelit dodatkowo mogą występować objawy pozajelitowe jak zapalenie stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, rumień guzowaty i zmiany okołoodbytnicze2.

Choroby jelit – diagnostyka

Nie ulega wątpliwości, że pacjent, u którego występują objawy wskazujące na chorobę jelit, powinien zgłosić się do lekarza i wykonać wskazane przez specjalistę badania. Lekarz w pierwszej kolejności przeprowadzi badanie przedmiotowe, uwzględniające cały brzuch, okoliczne węzły chłonne, stawy, serce i płuca. Istotne z punktu widzenia chorób jelit jest też badanie per rectum, podczas którego należy szukać śladów krwi, przetok, szczelin, ropni oraz guzów2.

Po badaniu przedmiotowym, w zależności od wstępnej kwalifikacji, lekarz kieruje pacjenta na dalsze badania. W diagnostyce chorób jelit zastosowanie znajduje m.in.1,2:

  • badanie endoskopowe – wykonuje się je przede wszystkim w przypadku podejrzenia raka jelita grubego, podejrzenia wrzodziejącego zapalenia jelita grubego lub choroby Leśniewskiego-Crohna, podejrzenia polipów, ale też w przypadku nasilonej biegunki o niejasnej przyczynie czy nagłej, nieuzasadnionej utraty masy ciała3;
  • badanie histopatologiczne – pozwala potwierdzić chorobę Leśniewskiego-Crohna oraz wrzodziejące zapalenie jelita grubego;
  • ultrasonografia – w przypadku nieswoistych chorób zapalnych jelit pozwala zaobserwować zmiany w strukturze ścian jelit. Ponadto pomaga wykrywać zmiany pozajelitowe;
  • badanie radiologiczne – wykonuje się je, jeśli z jakiegoś powodu nie można ocenić końcowego odcinka jelita cienkiego w trakcie kolonoskopii lub istnieje podejrzenie, że zmiany mogą być umiejscowione w jelicie cienkim;
  • badania laboratoryjne – w diagnostyce nieswoistych chorób zapalnych jelit wykorzystuje się m.in. badania parametrów zapalnych (OB, płytki krwi, leukocyty, CRP), testy na krew utajoną, obecności przeciwciał ASCA i ANCA, morfologię, zawartość ferrytyny w surowicy czy stężenie albumin, wapnia i cynku.

O tym, jakie badania należy wykonać, decyduje lekarz.

Leczenie chorób jelit

Podejście do leczenia w dużej mierze zależy od tego, z jaką jednostką chorobową mamy do czynienia. Inaczej bowiem leczy się przewlekłe zapalenie jelit wywołane przez bakterie, a jeszcze inaczej nieswoiste zapalenia jelit, np. chorobę Leśniewskiego-Crohna4.

Dla przykładu leczenie zespołu jelita drażliwego polega na łagodzeniu objawów, bo znalezienie przyczyny w większości przypadków jest bardzo trudne1. Z kolei na zaburzenia motoryki jelit powinny pomóc środki pobudzające pracę mięśni gładkich jelit. Nie wszystkie choroby da się wyleczyć. Choroba Leśniewskiego-Crohna jest chorobą nieuleczalną4. Terapia sprowadza się do opanowania stanu zapalnego i złagodzenia uporczywych objawów.

Warto zaznaczyć, że nie każda choroba jelit może być poważna i wymagać specjalistycznego leczenia. Schorzenia, które można wyleczyć praktycznie bez stosowania leków, to choćby syndrom leniwego jelita. To jedna z tych dolegliwości, której pozbyć się można, stosując odpowiednią dietę i będąc aktywnym fizycznie. Chcąc pobudzić leniwe jelita do działania, trzeba być konsekwentnym w swoim działaniu. Należy wyeliminować złe nawyki i zmienić styl życia, bo jeśli się tego nie zrobi, to problem prędzej czy później wróci1.

Choroby jelita cienkiego, podobnie zresztą jak choroby jelita grubego, wymagają specjalistycznego podejścia. Dlatego tak ważne jest, aby pozostać pod opieką lekarza specjalisty i stosować się do jego zaleceń.

 

Korzystanie z serwisu nie zastępuje diagnozy lekarza czy konsultacji farmaceuty, zaleceń lekarza, czy farmaceuty co do przyjmowania leków, a także treści ulotki i Charakterystyki Produktu Leczniczego. Dołożyliśmy wszelkich starań, aby opublikowane opracowania były najwyższej jakości i odpowiadały potrzebom czytelników, a również były zgodne z obowiązującymi przepisami i wytycznymi. Nie ponosimy odpowiedzialności za własne decyzje użytkowników, mogące mieć wpływ na ich zdrowie, prowadzoną działalność gospodarczą lub zawodową.

 

Przypisy:

1. Lacy B.E., Mearin F., Chang L. i in., Choroby czynnościowe układu pokarmowego – wytyczne rzymskie IV (cz. 3), Medycyna praktyczna dla lekarzy, 2021.
2. Wojtuń S., Gil J., Podstawowe objawy i różnicowanie nieswoistych chorób zapalnych jelit, Pediatr Med Rodz 2014, 10 (1), p. 61–66.
3. Marek T., Nowakowska-Duława E., Endoskopia jelita grubego (rektoskopia, rektosigmoidoskopia, kolonoskopia), Podręcznik Interna, Medycyna praktyczna, 2021.
4. Hebzda A., Szczeblowska D., Serwin D. i in., Choroba Leśniowskiego-Crohna – diagnostyka i leczenie, Pediatr Med Rodz 2011, 7 (2), p. 98-103.


Ulgix Wzdęcia, wyrób medyczny. Skład: 1 kapsułka miękka zawiera 80 mg symetykonu. Ulgix Wzdęcia Max, wyrób medyczny. Skład: 1 kapsułka miękka zawiera 240 mg symetykonu. Zastosowanie: w łagodzeniu objawów związanych z nadmiernym nagromadzeniem gazów w żołądku i jelitach powstałych w wyniku fermentacji jelitowej w czasie procesów trawienia. Należą do nich: uczucie pełności, silne wzdęcia, odbijanie, które mogą być m.in. wynikiem błędów dietetycznych. Pomocniczo przed wykonaniem badań diagnostycznych w obrębie jamy brzusznej techniką obrazową, takich jak: radiografia, ultrasonografia i endoskopia. Przyczynia się do usunięcia z przewodu pokarmowego gazów i powietrza, przez co poprawia jakość uzyskiwanych obrazów i eliminuje trudności diagnostyczne. Przeciwwskazania: Nie należy stosować, jeżeli występuje nadwrażliwość na symetykon lub inny składnik wyrobu. Wytwórca: PRZEDSIĘBIORSTWO PRODUKCJI FARMACEUTYCZNEJ HASCO-LEK S.A. 51-131 Wrocław, ul. Żmigrodzka 242 E.